Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin zihnine istemsiz biçimde gelen, tekrarlayan düşünceler, imgeler veya dürtüler ile bunların oluşturduğu sıkıntıyı azaltmak amacıyla gerçekleştirilen tekrarlayıcı davranışlar ya da zihinsel eylemlerle karakterize edilen bir ruhsal durumdur.
Obsesyonlar, kişinin kendi isteğiyle oluşturmadığı ve çoğu zaman rahatsız edici bulduğu zihinsel içeriklerdir. Kompulsiyonlar ise bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak, korkulan bir sonucu önlemek veya belirli bir kesinlik duygusuna ulaşmak amacıyla gerçekleştirilebilir.
Sürekli kontrol etme, bulaşma ve kirlenme korkuları, simetri ve düzen ihtiyacı, zarar verme düşünceleri veya zihinsel olarak tekrar edilen bazı işlemler OKB kapsamında görülebilir. Bununla birlikte her tekrarlayıcı düşünce ya da düzenli olma eğilimi OKB anlamına gelmez.
Kontrol, Belirsizlik ve İçsel Çatışmalar
OKB’de dikkat çeken süreçlerden biri, kişinin belirsizlik karşısında yaşadığı yoğun rahatsızlık ve kesinliğe ulaşma ihtiyacıdır. Tekrarlayıcı davranışlar kısa süreli bir rahatlama sağlayabilir; ancak zaman içerisinde kaygı ve davranış arasındaki döngünün sürmesine katkıda bulunabilir.
Psikodinamik açıdan değerlendirmede kişinin kontrol ihtiyacı, sorumluluk duygusu, suçluluk yaşantıları, saldırganlıkla ilişkisi ve içsel çatışmaları da araştırılabilir. Bu unsurların her bireyde aynı şekilde bulunacağı varsayılmaz.
OKB’nin değerlendirilmesinde düşüncelerin içeriğinden çok, kişinin bu düşüncelerle kurduğu ilişki, bunlara yüklediği anlam ve yaşamının ne ölçüde etkilendiği önemlidir.
OKB için bilimsel olarak desteklenen yaklaşımlar arasında özellikle maruz bırakma ve tepki önleme içeren bilişsel davranışçı terapi ile uygun durumlarda ilaç tedavisi bulunmaktadır. Psikodinamik değerlendirme, kişinin ruhsal örgütlenmesini ve ilişkisel süreçlerini anlamaya katkı sağlayabilir; ancak kanıta dayalı müdahalelerin yerine geçtiği varsayılmamalıdır.
